W branży poligraficznej wybór między systemami utwardzania LED a tradycyjnymi lampami rtęciowymi to nie tylko kwestia technologii – to strategiczna decyzja wpływająca na koszty, jakość i ekologię produkcji. Przyjrzyjmy się konkretom, analizując kluczowe parametry przez pryzmat różnych technik druku.
W przypadku druku etykiet, gdzie precyzja i szybkość są kluczowe, LED UV eliminuje problem rozsadzania podłoża dzięki minimalnej emisji ciepła. Dla porównania: lampy rtęciowe w wąskowstęgowych maszynach fleksograficznych potrafią podnosić temperaturę otoczenia nawet o 8-12°C, wymuszając dodatkowe chłodzenie. Przykład? Linia produkcyjna etykiet termokurczliwych z wykorzystaniem pigmentów UV – przy tradycyjnym utwardzaniu strata materiału sięgała 3%, podczas gdy przejście na LED zmniejszyło ten wskaźnik do 0.7%.
Fleksografia zyskała nowy wymiar dzięki możliwości pracy na cieńszych fotopolimerach (nawet 1.14 mm) przy zachowaniu pełnej głębi druku. Sekret tkwi w spektrum światła LED – precyzyjnie dobrane długości fal 365-395 nm penetrują warstwę farby bez degradacji formy drukowej. W praktyce oznacza to 40% dłuższą żywotność matryc w porównaniu z lampami rtęciowymi.
Offsetowe maszyny hybrydowe pokazują inną zaletę technologii LED – natychmiastowe włączanie/wyłączanie źródła światła eliminuje straty energii podczas postojów. Analiza zużycia prądu w średniej drukarni wykazała redukcję kosztów energii o 62% po modernizacji systemu utwardzania. Dodatkowo brak ozonu i LZO pozwolił zrezygnować z kosztownych systemów wentylacyjnych.
Wąskowstęgowe rozwiązania dla opakowań wrażliwych termicznie (jak folie PET) zyskały nowe możliwości dzięki niskotemperaturowej polimeryzacji. Przykładowo: przy druku na materiałach termoczułych LED utrzymuje stabilność wymiarową z tolerancją ±0.05 mm, podczas gdy lampy rtęciowe powodowały odkształcenia rzędu 0.2 mm.
Ekologia w liczbach: system LED generuje 78% mniej dwutlenku węgla w całym cyklu życia w porównaniu z technologią rtęciową. Unijne rozporządzenie UE 2017/852 o rtęci już teraz wpływa na dostępność części zamiennych do tradycyjnych systemów – do 2025 roku ich serwisowanie stanie się prawnie problematyczne.
Koszty utrzymania pokazują równie wyraźną przewagę: średni roczny wydatek na konserwację lamp rtęciowych w systemie 3-shiftowym to około 12 000 zł, podczas gdy LED wymaga jedynie 2 500 zł na przeglądy okresowe. Awaryjność spadła z typowych 6-8 przestojów rocznie do maksymalnie 1 przypadku w nowszych instalacjach.
W kontekście jakości utwardzania: testy ASTM D6559 wykazały, że warstwy utwardzane LED osiągają o 15% wyższą odporność na ścieranie przy zachowaniu pełnej elastyczności. W druku metalizowanym różnica w przyczepności farby wynosi średnio 2 punkty w skali cross-cut test.
Przejście na LED to nie rewolucja, ale ewolucja procesów. Najnowsze generacje lamp hybrydowych pozwalają na stopniową migrację bez konieczności wymiany całej linii produkcyjnej. Kluczowe jest jednak odpowiednie dostosowanie chemii farb – współczesne formuły UV osiągają lepkości 22-26 Pa·s w temperaturze 25°C, co wymaga precyzyjnej kontroli parametrów utwardzania.
Warto zwrócić uwagę na niuanse: w przypadku podłoży zawierających optyczne rozjaśniacze (OBA) konieczna może być modyfikacja spektrum LED. Nowe systemy z regulacją długości fali w zakresie 385-405 nm radzą sobie z tym wyzwaniem, utrzymując stabilność kolorów na poziomie ΔE
