Współczesny przemysł druku nieustannie poszukuje rozwiązań pozwalających na zwiększenie efektywności, obniżenie kosztów i poprawę jakości. Jednym z obszarów, w którym dokonuje się rewolucja, jest technologia utwardzania. Tradycyjne metody suszenia, często oparte na wysokiej temperaturze i długim czasie ekspozycji, ustępują miejsca nowoczesnym systemom utwardzania UV LED. Ta zmiana technologiczna przynosi szereg korzyści, szczególnie w specyficznych segmentach druku, takich jak druk etykiet, druk fleksograficzny, druk offsetowy czy wąskowydruki.
Zanim zagłębimy się w detale technologii LED, warto przypomnieć sobie podstawy procesów suszenia w druku. W druku fleksograficznym, offsetowym czy przy produkcji etykiet, farby, lakiery czy powłoki muszą zostać odpowiednio utrwalone, aby zapewnić trwałość i pożądany efekt wizualny. Tradycyjnie stosowano suszenie na bazie rozpuszczalników, które odparowują pod wpływem ciepła lub powietrza. Proces ten bywał czasochłonny, wymagał dużej ilości energii do podgrzewania powietrza i wiązał się z emisją szkodliwych substancji lotnych (VOC). W przypadku druku offsetowego, zwłaszcza w technice mokrej na mokrym, precyzyjne kontrolowanie procesu suszenia jest kluczowe dla uniknięcia problemów z przenoszeniem farby między kolejnymi sekcjami maszyny.
Druk etykiet, ze względu na swoją specyfikę – często krótkie serie, wysokie wymagania jakościowe i różnorodność podłoży – stał się jednym z pierwszych beneficjentów nowoczesnych technologii utwardzania. Wąskowydruki, obejmujące między innymi etykiety, opakowania giętkie czy materiały promocyjne, wymagają szybkości i precyzji. Fleksografia, dominująca w druku etykiet, zyskała nowe możliwości dzięki utwardzaniu UV. Offset, stosowany również do druku etykiet i opakowań, również czerpie z zalet UV LED.
Systemy utwardzania UV LED to przełom w tej dziedzinie. Zamiast tradycyjnych lamp rtęciowych, emitujących szerokie spektrum UV oraz ciepło, systemy LED wykorzystują diody elektroluminescencyjne. Emitują one światło UV o bardzo precyzyjnie określonej długości fali, dopasowanej do reakcji fotopolimeryzacji większości farb i lakierów UV. Kluczowe jest tutaj słowo “precyzyjnie”. Długość fali emitowana przez lampy LED, zazwyczaj w zakresie 365 nm, 385 nm lub 395 nm, skutecznie inicjuje proces utwardzania.
Główną zaletą systemów UV LED jest ekstremalnie wysoka efektywność energetyczna. Tradycyjne lampy rtęciowe generują ogromne ilości ciepła, które w dużej mierze nie jest wykorzystywane do utwardzania, lecz stanowi straty energii. Lampy LED emitują światło UV w sposób bardzo ukierunkowany, z minimalną ilością ciepła. Oznacza to, że znacznie mniej energii jest marnowane. Przekłada się to bezpośrednio na niższe rachunki za prąd, co w dzisiejszych realiach rynkowych jest nieocenioną korzyścią. Szacuje się, że oszczędność energii może sięgać nawet 70-80% w porównaniu do tradycyjnych systemów.
Kolejnym istotnym aspektem jest skrócenie czasu produkcji. Systemy UV LED charakteryzują się natychmiastowym startem i zatrzymaniem, a także bardzo dużą mocą szczytową. Oznacza to, że farby i lakiery utwardzają się błyskawicznie, w ciągu ułamków sekundy. W druku fleksograficznym czy offsetowym, gdzie prędkość maszyn jest kluczowa, natychmiastowe utwardzanie pozwala na zwiększenie prędkości produkcyjnych. Materiał wychodzący z maszyny jest od razu suchy i gotowy do dalszej obróbki – cięcia, sztancowania czy przewijania. Eliminuje to potrzebę stosowania dodatkowych sekcji suszących, które zajmują miejsce i generują koszty.
W kontekście druku etykiet i wąskowydruku, gdzie częste zmiany nakładów i szybka realizacja zamówień są normą, skrócenie czasu produkcji jest niezwykle ważne. Możliwość drukowania z wyższymi prędkościami oznacza, że można zrealizować więcej zleceń w tym samym czasie, co bezpośrednio przekłada się na zwiększenie rentowności produkcji. Dotyczy to także druku offsetowego, gdzie systemy UV LED mogą być stosowane w maszynach arkuszowych oraz w maszynach zwojowych.
Druk fleksograficzny zyskał dzięki UV LED ogromne możliwości. Tradycyjne farby w fleksie, zwłaszcza te na bazie rozpuszczalników, wymagały długiego czasu suszenia między kolorami. UV LED pozwala na błyskawiczne utwardzenie każdego koloru, co umożliwia drukowanie w pełnym kolorze z dużą prędkością, bez ryzyka rozmazywania farby czy przenoszenia jej na kolejne elementy konstrukcji maszyny. To samo dotyczy lakierowania. Drukarnie fleksograficzne mogą oferować wysokiej jakości lakiery UV, które są utwardzane natychmiast, nadając produktom wyjątkowy wygląd i dodatkowe właściwości ochronne.
W druku offsetowym technologia UV LED rozwiązuje problemy związane z suszeniem farb, zwłaszcza na podłożach niechłonnych, takich jak folie czy tworzywa sztuczne, które są często wykorzystywane do produkcji opakowań i etykiet. Zapewnia równomierne i kompletne utwardzenie, co jest kluczowe dla uzyskania wysokiej jakości druku. Dodatkowo, krótszy czas utwardzania oznacza, że maszyny mogą pracować z większymi prędkościami, a stosowanie UV LED eliminuje potrzebę stosowania proszków antyadhezyjnych, które w tradycyjnym druku offsetowym są niezbędne do zapobiegania sklejaniu się zadrukowanych arkuszy.
Zastosowanie systemów utwardzania UV LED ma również pozytywny wpływ na środowisko. Eliminacja rozpuszczalników oznacza redukcję emisji VOC, co jest korzystne dla zdrowia pracowników i dla środowiska naturalnego. Mniejsze zużycie energii to również mniejszy ślad węglowy. Dodatkowo, żywotność lamp LED jest znacznie dłuższa niż tradycyjnych lamp rtęciowych, co zmniejsza częstotliwość wymiany i generuje mniej odpadów.
W kontekście druku etykiet, fleksografii, offsetu i wąskodruku, przejście na technologię UV LED staje się coraz bardziej uzasadnione ekonomicznie i technologicznie. Nie jest to tylko kwestia oszczędności energii czy skrócenia czasu produkcji. To inwestycja w jakość, wszechstronność i przyszłość zakładu poligraficznego. Możliwość drukowania na różnorodnych materiałach, osiągania doskonałej jakości druku, a jednocześnie minimalizowania wpływu na środowisko i obniżania kosztów operacyjnych czyni UV LED technologią przyszłości, która już dziś redefiniuje standardy w branży. Te systemy oferują drukarzom przewagę konkurencyjną, pozwalając na szybsze reagowanie na potrzeby rynku i oferowanie klientom produktów najwyższej jakości w atrakcyjnych cenach.
